ادبیات کودکان و تاثیر آن در شکل گیری شخصیت کودکان و نوجوان
آدمی در دوران کودکی به علت عدم داشتن شناخت کافی از جهان پیرامون ، بیشتر تحت تاثیر شرایط محیط اطرافش قرار می گیرد .  با این توصیف می توان به اهمیت نقش خانواده و
محیط های یادگیری چون مدارس در شکل گیری شخصیت کودک
اشاره کرد.
کودک برای پیدا کردن پاسخ سوالات خود وابسته به منابع اطلاعاتی است که از جمله این منابع می توا ن به اعضای خانواده، معلم، کتاب و رسانه های دیگری همچون تلویزیون
اشاره نمود .طبق تحقیقات انجام شده کودکان باید با مطالعه و کتابخوانی انس بگیرند و دراصل عادت به مطالعه در دوران کودکی صورت گیرد . باید عشق و لذت از خواندن در روح
و روان کودکان ریشه دواند .
عوامل بازدارنده کودکان از مطالعه
اگر چه دانش آموزان فعالترین خوانندگان هستند، اما هیچ گونه ضمانتی برای تداوم خواندن آنها وجود ندارد. وظیفه بزرگسالان و مربیان کودکان تنها ایجاد علاقه مندی در کودکان نیست، بلکه تلاش در تداوم این اشتیاق به خواندن نیز به اندازه ایجاد علاقه مندی مهم است.
عوامل درونی بازدارنده از مطالعه
از جمله این عوامل بازدارنده می توان به دو مورد عامل جسمی و روانی اشاره کرد:
عامل جسمی :معلولیتها، و نقص عضوها باعث می شود تا کودک از انجام سایرتوانایی
های لازم برای مطالعه کردن بازداشته شود.
عوامل بیرونی بازدارنده از مطالعه
-کیفیت منابع چاپی : یکی از موانع جدی در مطالعه به ویژه در کودکان، بی کیفیتی منابع چاپی است که برای آنها تهیه می شود .
-نداشتن الگوی مناسب در خانواده : فرهنگ پذیری از اطرافیان در دوران کودکی پایه و اساس شکل گیری شخصیت او است . شخصیت کودک مانند ماده خامی است که قدرت شکل
پذیری در هر قالبی را دارد
 . وجود الگوی مناسب درمحیط زندگی و مدرسه می تواند در شکل گیری قالب شخصیتی کودک بسیار موثر باشد .
عوامل ایجاد علاقه مندی کودکان به مطالعه
-استفاده از ادبیات خاص کودکان : ادبیاتی که بتواند جذاب و پویا باشد و کودک را به مطالعه  جذب کند یکی از عوامل موفق در بالا بردن روحیه کتابخوانی در کودکان است. همچنان که در فرهنگنامه کودکان آمده است " : ادبیات کودکان نوشته ها و سرودهایی هستند که ارزشادبی یا هنری دارند ، و شامل بخشی از فرهنگ شفاهی عامه مانند:
لالایی ها، متل ها، قصه ها، داستانها، نمایشنامه ها، شعرها و همچنین نوشته های غیرداستانی در زمینه دین، دانش اجتماعی، علم و کاربردهای آن ، هنر و سرگرمی که هدف
آن آموزش مستقیم نباشد، می شود.

سه ویژگی برجسته ادبیات کودکان عبارتند از:
الف -به رشد شخصیت خواننده کمک می کند و به این نکته توجه دارد که دوران کودکی و نوجوانی مهمترین  دوران شکل گرفتن و پرورش احساس و اندیشه است.
ب -ادبیات کودکان با درک و فهم، زبان و بیان و تخیل و تجربه های کودکان متناسب است.
ج -تصویر در ادبیات کودک اهمیت بالایی دارد و همیشه بخشی از پیام توسط تصاویر منتقل می شود
آنچه باعث اهمیت بسیار ادبیات کودک می شود از چند بعد قابل زیر ملاحظه است:
•پرورش شخصیت فردی و اجتماعی کودک
• در بر داشتن نکان آموزنده اجتماعی و اخلاقی
•افزایش مهارتهای یادگیری.
• آشنایی بیشتر کودک با تجارب و آموخته های دیگران
• افزایش علاقه به خواندن و مطالعه
•پرورش ذوق و سلیقه در کودکان.
•ایجاد تفکر انتقادی و استنباطی در کودک
آنچه امروزه به عنوان موانع باز د ارنده مطالعه در میان کودکان عنوان می شود، ریشه در جایگزینی غیر اصولی مواد و منابع آموزشی دارد .نبود منابع در دنیای اطلاعاتی
امروز مانند گذشته نمی تواند عامل بازدارنده به شمار آید زیرا در جایی که صحبت از انفجار اطلاعات و افزونگی اطلاعات است دیگر عنوان کردن کمبود منابع آموزشی چندان منطقی به نظرنمیرسد.
امروزه باید تلاشها در سمت و سویی باشد تا در درجه اول اهمیت، به کیفیت منابع آموزشی پرداخته شود و در درجه دوم تناسب استفاده از منابع چاپی و الکترونیکی رعایت گردد.
صرف پیشرفتهای همه جانبه در مواد و منابع الکترونیک، نمی توان کودک را به خواندن منابع الکترونیک واداشت و او را از مواد سنتی و چاپی دور کرد.

تلاش در زمینه تکامل مواد و منابع نوظهور در امر آموزش و تربیت کودکان، زمانی می تواند موفقیت آمیز باشد که
بتوانیم خوانندگانی فعال را تربیت کنیم.

ساناز ماهری دکتری روانشناسی تربیتی و استاد دانشگاه

دسته بندی مقالات: مشاوره و روانشناسي کودک

پیام بگذارید...

تشخیص انسانی
این سوال برای بررسی این است که شما یک بازدید کننده انسانی هستید یا خیر و برای جلوگیری از ارسال اسپم خودکار می باشد.
4 + 5 =
این سوال ساده ریاضی را پاسخ دهید. به عنوان مثال 1+3 برابراست با 4.